info329

Istorija Arapa - Filip Hiti

info329 | 13 Septembar, 2021 22:15

 

 

samūm - vruć pustinjski vetar

al-Saba - ugodni istočni vetar

Fadak -
http://en.mobile.wikishia.net/index.php/Fadak

Glavni kopneni putevi :
- Mesopotamija - Burejda (Nadžd) - wādi al-rumma
- Sirija - wādi al-sirHān

Abu Sa’id Umayr ibn Shiyaym (or Shyaym) al-Taghlibi al-Qutami was an Umayyad poet, who, like Muslim ibn al-Walid, was known as Sari al-Ghawani. Little is known about his life. According to ‘Abd al-Qahir al Jurjani’, he was a Christian who converted to Islam; al-Qutami remained Christian until the Abbasid period. His poetry consists of wasf, madih and ghazal; Ibn Sallam placed him in the second Tabaqa of poets, alongside the likes of Dhu al-Rumma, though he was in fact closer in inspiration to Jarir and similar to al- Akhtal in his Ghazal and Nasib. He drew inspiration from the desert roots of Arab culture to the exclusion of its new urban context. Notably there are a number of aphorisms in his poetry.
---
Our business is to make raids on the enemy,
on our neighbor and on our brother,
in case we find none to raid but a brother.

 

khuwah - protection money

 

Diyaafa, Hamaasa, muruu'a

 

xayma - porodica
skup shatora - Hayy (rod)
chlanovi Hayy-a - qawm

 

"banu" + zajednichko ime

 



Tariid - vanzakonik; ako pobegne iz roda zbog npr. ubistva

krvna osveta - svaki chlan roda mozhe ga otkupiti vlastitim zhivotom

basuus rat - izmedju banu-bakr i banu-taGlib (40 godina)

diyah - otkup krvi

rodovsko srodstvo - krv, ucheshc'e u hrani nekog chlana, sisanjem kapi krvi

mawla - klijent - oslobodjeni rob

daxiil - shtic'enik stranac

konfederacije arabljanskih plemena - Tayyii', GaTafaan, taGlib itd.

ʿAsabiyya or asabiyyah (Arabic: عصبيّة) is a concept of social solidarity with an emphasis on unity, group consciousness and sense of shared purpose, and social cohesion,[1] originally in a context of "tribalism" and "clanism".
"duh roda"

sheik - shayx - poglavica plemena, nije apsolutni vladar - konsultuje se sa plemenskim savetom

malik - kralj - samo za strane vladare, dinastije Gasaan i Hiira (al-laxmiyyuun, al-manaadhira, banu-laxm) i banu-kinda

arabljanska nacija - afxar al-'ummam

nasab - plemenito poreklo

izumrli - baa'ida : thamuud, cad, Tasm, jadiis

prezhiveli - baaqiya : caariba (arabljanski Arapi) i mustacriba (arabizovani Arapi)

caariba - Jemeniti od qahTaan-a

mustacriba - od cadnaan-a : Hidzhaz, Nadzhd, Nabatejci i Palmirci

waadi l-Hammaamaat - nasuprot zavoju Nila kod Tebe, spaja se sa Crvenim m. u quSayr-u.

Teba - na mestu danashnjeg Luksora

Sinaj - bakar, rudnik tirkiza (waadi maGaara - al-Tuur)

tamjan - juzhna Arabija, Hadramaut

Nubija.. Punt - danashnja Somalija

Naram-Sin of Akkad; Victory Stele of Naram-Sin

Prvi sigurni spomen Arabljana - natpis asirskog Shalmanesera III. Gindibu, Arabljanin.Sukob - 854 pne. u Karkaru, severno od Hame.

Gudea, Lagash

Tiglath-Pileser III (8. vek pne) -osnivach Drugog asirskog carstva; prvi koji je nametnuo jaram Arabljanima. "Aribi" zemlje..Kraljice Zabibi i Samsi. Plemena i gradovi Temai (Taymaa') i Sab'ai (Sabejci) - Sinaj i pustinja na severoistoku.

Sargon II (722-705 pne) pokorio Thamud i Ibadid.. It'amar (Yatha'-amar) od Sabe; nosioci titule mukarrib.

Sennacherib (688 pne) pokorio Adumu (oaza u severnoj Arabiji) = Duumat al-Jandal.

Kraljica Te'elkhunu +Vavilonci >Asirci.. Imala pomoc' Hazaela(pleme Qedar - Palmira)

Esarhaddon(676 pne) ugushio pobunu Uaite' (sin Hazaela).

Ashurbanipal zarobio Uaite'-a.

"Krilate zmije" samo u Arabiji - Herodot.

Beduini - glavna smetnja Asirskom carstvu. Podstrekivali ih Egipat i Vavilonija.

Asirski anali : "Urbi" - Beduini, zemlja "Aribi" -sirijsko-mesopotamska pustinja, Sinaj i severna Arabija.

Na Sinaju starozavetni Midijanci, a ne Nabatejci.

Taymaa' -pokrajinska rezidencija Nabonida(556-539), poslednjeg kralja Haldejaca, naslednika Asirskog c.Pad Vavilona u ruke Persijanaca 539. pne.

525. pne Kambiz, naslednik osnivacha Persijskog c.sklopio savez sa narodom sev. Arabije. Herodot - "Arabljane Persijanci nikad nisu podjarmili".

"Kamen iz Tayme"; Huber ga kupio 1883; u Luvru.
Iz 5.v pne - na aramejskom - "sveshtenik doneo novo bozhanstvo Salm iz Hadzhama u Taymu".

Jevreji, 1225 pne,Rachel plemena, Egipat > Palestina, 40 godina na Sinaju i Nufuudu. Midijan (juzhni Sinaj) - sklopljen savez sa Bogom.Mojsije - ozhenjen Arabljankom, kc'erkom midijanskog sveshtenika.Yahwe,Jehova - midijansko ilo sev.arabljansko bozhanstvo. Ofir - sinonim za zemlju koja proizvodi zlato. Solomon, Hiram,Yehoshafat. Hezekiya i Uzziah se borili protiv Mineja u oazi Ma'in (Ma'an). Elath (Ezion-Geber, Aqaba). Nehemija (5.v pne).

Biblija. Etimoloshki, Arapin je semitska rech za pustinju ili njenog stanovnika bez odnosa na njegovu nacionalnost. U Qur'aan-u "acraab" za Beduine. Arapin = nomad. "Kraljevi Arabije" (626-586 pne) - vrv. sheici sev. Arabije i Sirijske pust.
Do 3. v pne za sve stanovnike Poluostrva; "Arabljani koji su blizu Etiopljana" - Sabejci. Saba, Ma'in, Hadramawt, Katabaan. Uzgajanje stoke, drumsko razbojnishtvo. Brijali glave, osim jednog chuperka na vrhu.

Dedan (deydaan) - danashnja Ula - prestonica Sabejaca. Kedar (pleme) - Palmira; Shunammitska lepotica. Saba (Sheba) - sev. Arabija ili Yemen? Kraljica od Sabe - Balqiis. Saba' - u vezi sa Temom (taymaa'. Pleme Qedem - istochno od Palestine. Saraceni. Nabatejci.

Klasichni pisci - Arabia Felix, Petraea, Deserta. Felix - samostalna, ne samo Jemen. Petraea - podredjena Rimu, Sinaj, Nabatejsko kraljevstvo, Petra. Marcijan iz Herakleje, Ptolomej i Amijan Marcelin iz Antiohije spominju Saracene. Eshil - prvi u grchkoj knjizhevnosti spominje Arape. Sledi ga Herodot - spominje Arabljane u Kserksovoj vojsci. Slobodarski karakter Arabljana - pada u ochi zapadnim piscima. Eratosten, Plinije, Diodor Sikul, Strabon.

Rimska ekspedicija iz Egipta, 10000 ljudi, 24. pne, neuspeh.

Zemlja mirisa - tamjan, smirna, kasija, cimet, smola, mirodjija, Zlato. Vino od datula/urmi. Susamovo ulje.

Sabejci. Teofrast. Trgovina - tamjan, biseri, zachini, tkanine, machevi, svila, roblje, majmuni, slonova kost, zlato. nojevo perje. Crveno more, glavni put Baab al-Mandab - Waadi al-Hammaamaat (obala srednjeg Egipta). Plovidbene teshkoc'e > kopneni putevi ka Siriji.

Juzhnoarapski natpisi, na metalu i kamenu. Bustrofedonski – naizmenično zdesna nalevo i u povratku sleva nadesno, 8/7 vpne. Carsten Niebuhr, 1772. prvi objavio postojanje natpisa. Halevi - doneo kopije 685 natpisa. Glazer - pronashao oko 2 000 natpisa. Arnaud - prepisao 60 natpisa 1842. godine. Wellsted - 1837. objavio deo natpisa Nakab al-Hadzhar. Deshifrovanje - Roediger 1837. i Gesenius, 1841.

Sabejsko kraljevstvo. Mukarrib - sveshtenik-kralj. Prestonica Sirwah - hram boga Almaqe.


Ma'rib - prestonica u drugom periodu.Tri tvrdjavice - Hamadani "Iklil". Veliki nasip - sadd ma'rib. Gradio ga Luqmaan ibn caad ?

Minejsko kraljevstvo. Dzhawf. Maciin, Macaan. Minejski natpisi kod Ule i Tabuka - postojanje vishe kolonija. Prestonica Karnau - Maciin. Verska metropola, Yathiil - Baraakish.

Katabán i Hadramaut. Kataban - istochno od Adena, prestonica Tamna' (danas Kuhlan), 400-50 pn. Hadramaut - Shabva, 5vpne - 1vne.

1. Himjaritsko kraljevstvo : 115 pne - 300 ne, "Homeritae", prestonica - Zafar (kod danashnjeg Jarima).. naseljavanje arabljanskih kolonista iz Jemena i Hadramauta u Kush - sredina 5 v.ne - temelji Abisinskog Kr.

Tvrdjava Ghumdaan - Sana. Novac sa likom sove - uticaj Atine !?

Rimljani istiskuju Arabljane iz pomorske trgovine : Jemeniti drzhali monopol nad trgovinom Crvenog mora. "The Periplus of the Erytrhaean Sea". Kopneni put kroz Plodni polumesec - izvor trvenja. Juzhi, pomorski put - u rukama Arabljana do 1. vne. Proizvodi vlastite zemlje, ist. Afrike i Indije, prenoshenje kamilama na sever. Crvenim morem do kanala koji se spajao sa istochnim rukavcem Nila ili do Wadi Hamamat-a, pa preko pustinje do Tebe ili niz Nil do Memfisa. Kroz Hidzhaz - 70 dana, himjaritske postaje. Ptolomej II - ponovo otvara kanal Nil-Crveno more kojeg je 17 vekova pre toga iskopao Sesostrid. Ptolomejeva trgovachka mornarica ulazi u Crveno more - pochetak kraja himjaritske aktivnosti. Rim nastavlja istu politiku. Abisinci trazhe savez sa Rimljanima. Upuc'enost u tajne morskim puteva i periodichne promene monsuna - trijumfalni povratak u Aleksandriju. Ulazak rimskih brodova u Indijski okean. Petra, Palmira i sz Mesopotamija padaju pod rimsku vlast.

Drugo Himjaritsko kraljevstvo. 300. g - juzhni arab. vladari imaju titulu "kralj Sabe, dhu-Rajdana, Hadramauta i Jemenata". Hadramaut izgubio samost. Dodavano i "njihovih Arabljana u planinama i Tihami". Kratka abisinska vladavina - 340-378. Himjaritski vladari drzhali vlast do 525. g. Sa natpisa poznato 9 vladara. Tubba' - titula koja se odrzhala u isl. knjizh. Poznati kraljevi - Shammar Yar'ash, Abu Karib As'ad Kamil (spominje se u avant. baladama).

Vera Juzhne Arabije - zvezdani sistem, prevladavao kult boga meseca.. Mesec - Sin (Hadramawt), Wadd (Minejci), Almaqah (Sabejci), 'Amm (Katabanci) - na chelu Panteona. ispred boginje sunca Shamse (njegova zhena). 'Athtar (Venera, vavilonska Ishtar, fenichanska 'Ashtart) njihov sin, trec'i chlan trojstva.
Hrishc'anstvo monofizitskog tipa - sa severa, iz Sirije (progonjeni misionari). Prvo hrish. poslanstvo - poslao car Konstantin 356. pod vodjstvom Teofila Inda. T.I. sazidao crkvu u Adenu i dve u Himyaru.
Najran - hrish. - Famiyun (Phemion) - 500. ne. Drugi kalifa Umar proterao hr. u Irak (635-6). 840. ne. Mar Petar, biskup Sane.

Judejstvo u Jemenu - u vreme II himjaritskog kraljevstva. Posledica okupacije Palestine od strane Tita 70. ne. Pozhidovljeni Aramejci i Arabljani. Poslednji himjaritski kralj dhu-Nuwaas bio Jevrej. Pokolj hrishc'ana u Nadzhranu 523. Justin I pisao abisinskom Negusu. Abisinci pobedjuju 523. i 525.

Abisinska vladavina - 525-575, Abraha - katedrala al-qaliis - od rushevina starog Ma'riba, hteli da stvore takmaca paganskoj Meki, izvor prihoda, dva arabljanska nevernika iz plemena Fuqaym oskvrnuli katedralu, kaznena ekspedicija protiv Meke 570/1 (caam al-fiil) prema slonu koji je pratio Abrahu, Arabljani do tada nisu videli slona, Abisinci nastradali od malih boginja,

- Pucanje nasipa u Maribu- velika poplava- 400 g. pre pojave Islama !? (al-Isfahani) - doba abisinskih kraljeva (Yaqut). 450 g. - voda provalila nasip. Qur'an (542 - 570). Zbog ranijeg pucanja Banu Ghassan se preselili u Hawran (Sy), a Banu Lakhm u Hiru.

Persijski period - Sayf ibn-dhi Yazan (vodja pobune protiv Abisinaca). Arapski kralj Hire ga predstavio Kisri Anusharwanu, persijskom suverenu, na sasanidskom dvoru u Madayinu. 575. shalje 800 ljudi pod Wahrazom; razbijaju abisinski garnizon u Jemenu. Sayf bira Ghumdan za prestonicu. 628. peti persijski satrap u Jemenu, Badhan, prigrlio islam.

Nabatejci - snaga se zasnivala na trgovini. Doshli u 6.v pne kao nomadska plemena iz Transjordanije, nastanili se u zemlji Edomita. Pre Edomita - Horiti. Metropola - Petra (hebr. Sela'), odgovarajuc'a arapska rech - al-raqiim. Danashnji naziv - Wadi Musa. 400 godina (pochevshi od kraja 4. v pne) Petra je bila saobrac'ajni chvor na karavanskom putu izmedju Sabe i Mediterana. Prve detaljne vesti o Nabatejcima - od Diodora Sikula (+ posle 57. pne). 312. pne bili dovoljno jaki da se odupru dvema ekp. koje je na njih poslao Antigon, Aleksandrov naslednik na sirijskom prestolu. Tada su bili unutar sfere uticaja Ptolomejevic'a. Postali saveznici Rima - ucheshc'e u invaziji Arabije - Gal - 24. pne. Prvi teshnji kontakt sa Rimljanima - za vreme kralja Aretasa (Haarithath) - 87-62. pne. J.Cezar 47. pne trazhio od Malikua (Malchus I) konjicu za aleksandrijski rat. Naslednik 'Ubayda (Obodas) 28-9. pne. bio vladar kada su Rimljani poslali eksp. u Arabiju.
Stenovita Arabija (Arabia Petraea) - prestonica Petra - vrhunac moc'i u vreme Harithatha IV (9. pne - 40. ne). Na sever do Damaska, zajedno sa dolinastom Sirijom (Coele-Syria) Harithath III oteo od Seleukida (87. pne). Hidzhr (Madaa'in Salih) u sev. Hidzhazu vrv. u 1.v ne bio deo Nabatejskog kraljevstva. Svi vladari poznati, od Harithatha I (169. pne) do Rabbila II (70-106. ne). Trajan okonchao nabatejsku autonomiju 105. ne.
Posle Diodora, Josif (+ 95 ne) je glavni izvor. Za njega je Arabija nabatejska drzhava do Eufrata. Danashnji Huwaytat beduini se smatraju potomcima Nabatejaca.
Koristili pismo Aramejaca. Kurzivno nabatejsko pismo, uzeto od aramejskog, se u III v.ne razvilo u pismo severnoarapskog jezika, jezika Kurana i danashnjeg arapskog. Narochito se transformisalo u okruglo naskhi pismo, za razliku od uglastog kufi pisma.
Jedan od najstarijih arapskih natpisa je iz Namare, u ist. Hauranu, iz 328. ne, epitaf na grobu Imrul Qaysa, lahmidskog kralja Hire.
Like
Show likes


Sinajsko porijeklo pisma
Spomenici otkriveni u "sarabiiT al-xaadim", prebacheni u Kairski muzej.. pisali ga radnici u rudnicima tirkiza, iz oko 1850. pne - 8 vekova pre ahiramskog natpisa iz Biblosa (pronashao ga Montet).. slova prenesena u severnu Siriju (ra's al-shamra tablice), sinajskom pismu dat oblik klinastih znakova, slova nisu posudjena iz ranijih sumersko-akadskih slova.. princip akrofonije - alef (volovska glava) za A, beth (kuc'a) za B ... preneseno u juzhnu Arabiju, samostalan razvoj, koristili ga Minejci 1200. pne..
Natpisi iz vulkanske oblasti Safa (Hawran) (safaitski) - 100. ne, dedanitski i lihjanitski iz Ule (protoarapski) VII-III pne i thamudski (Hidzhra i Tajma, V pne - IV ne) - sporedni oblici juzhnoarapskog pisma.. Jezik svih ovih natpisa - severnoarapski. Daydan - prestonica Lihjanita. Pad Petre - 105 ne, Lihjaniti drzhe Hidzhr (Mada'in Salih), nekada thamudski grad.

Petra
Vrhunac u 1. v. ne. pod pokroviteljstvom Rima - tampon drzhava protiv Parta. Nabatejci stvorili vazhnu kariku u lancu trgovine. Imala neku vrstu Kabe sa Dusharom (Dusares). Allat (Herodot je poredi sa Afroditom Uranijom) - glavna boginja. Kasnije se dhu-shara dovodio u vezu sa vinovom lozom uvezenom u helenistichkom periodu. U prva dva veka ne. Petra gubi privilegovani polozhaj < pomorski put za Indiju postao poznat rimskim mornarima; karavanski put se pomerio ka severu (Palmira); trgovina sever-jug se pomerila istochnije. Potchinjena 105. godine, 106. Arabia Petraea (stenovita Arabija) ukljuchena u sastav Rimskog carstva (Trajan - Provincia Arabia).

Palmirena - Tadmur
izmedju Rima i Parta (Parc'ana).. stecishte trgovine istok-zapad i sever-jug.. u 2. i 3. Vne jedan od najbogatijih gradova na BI.. citirana pod imenog Tadmar Amurru na natpisu Tiglath-Pilesera (oko 1100. pne).. impresionirani arapski pripovedachi postanak pripisivali dzhinu (demonu) koji ju je sagradio za cara Solomona.. prvi autentichan pomen - kada je Marko Antonije 42-41. pne, pokushao da se dochepa njenog blaga.. najraniji domac'i natpis iz 9. pne .. postala rimski vazal za vreme cara Hadrijana (117 - 138 ne).. 130. ne dobio naziv Hadriana Palmyra.. Septmije Sever je pretvorio u provincijski grad Carstva.. na pochetku 3.Vne dobila status kolonije.. vrhunac sjaja izmedju 130. i 270. otkad potiche vec'ina spomenika sa natpisima.. trgovina ishla sve do Kine.. pravi naslednik Petre..
Nisu bili poznati ratnici.. Odaynath (Odenathus, Udhaynah) - isterao Shapura I (260. zarobio Valerijana); gonio ga do zidina Ktesifonta (al-Madaa'in); saveznik Rima, postavljen 262. za carskog namesnika Istoka (dux Orientis), vk. rimskih legija na Istoku, nominalna vlast u Maloj Aziji i Egiptu, stvarna u Siriji, severnoj Arabiji i Jermeniji.
Palmira - prestonica zapadne Azije. Ubijen 266/7 sa najstarijim sinom u HimS-u (Emesa).
Supruga Zenobia (Bath-Zabbay, al-zabbaa', zaynab) - dostojna naslednica, upravljala umesto mladog sina wahb al-laath-a (Athenodorus). "Kraljica Istoka". Pripojila Egipat, veliki deo MAzije, odbacila rimske garnizone 270. sve do Ankare (Ancyra). Zauzela Aleksandriju - vojskovodje Zabbay i Zabda. Aurelijan - posle bitaka kod Antiohije i Homsa, 272. ulazi u Palmiru. Zenobia - zarobljena i u zlatnim lancima. Ustanak u Palmiri - Aurelijan razara zidine, prenosi u novi hram u Rimu nakit hrama Sunca (Bal).
Palmirska civ. - meshavina grchkih, sirijski i partskih elemenata. Stanovnici - arabljanskog porekla. Jezik - dij. zapadnog aramejskog (slichan nabatejskom i egipatsko-aramejskom). Vera imala suncheve crte. Na chelu Panteona - Bel. Baal Shamin (gosp. neba) imao veliku ulugu na zavetnim natpisima. Preko 20 bozhanstava. Novi trgovinski putevi - Busra (Hawran) i drugi gasanidski gradovi.

Gasanidi -
pobegli iz Jemena u Hawran i Balku krajem III vne, posle rushenja nasipa kod Mariba.
Jafnah (Jafnidi), sin Amr-a, osnovao dinastiju. Pleme Yamani svrglo pl. Salih, prve Arabljane koji su osnovali kraljevstvo u Siriji (JI od Damaska). Banu-Ghassaan se pokrstili i postali Sirijci, prihvatili aramejski jezik, zadrzhali arapski. Pred kraj V vne sluzhili kao tampon-drzhava, zaustavljali provale beduinskih hordi. Prestonica - najpre pokretni logor, Dzhabija, Dzhaulan, Dzhillik.
vrhunac - VI vne.. al-Haarith II (Ghassaan) savladao al-Mundhira III (Hira) - Justinijan ga postavio 529. za gospodara arapskih plemena u Siriji, za patricija i filarha.. Mundhir zarobio Harithovog sina, prineo ga kao zhrtvu al-'Uzz-i (Afrodita).. osvetio mu se posle 10 godina u bitki kod Kinnasrina -"Dan Halime"?.. Halima (kczi Haritha) namirisala borce i obukla ih u plashtove od belog platna.. 563. posetio Justinijanov dvor u Carigradu, osigurao postavljenje monofizitskog biskupa (Yacquub al-Baradacii) u Edesi za prelata sirijskih Arapa - jakobitska crkva.
al-Mundhir (Harithov sin) - zashtitnik monofizitizma.. posetio Carigrad 580. (Tiberije II), opljachkao Hiru.. zarobljen i sproveden u Carigrad (sumnje u odanost).. slichno proshao i nj. sin al-Nucmaan - usudio se da opljachka vizantijsku teritoriju..
Posle ove dvojice zavladala anarhija.. poslednji udarac jafnidskoj dinastiji - zauzimanje Jerusalima i Damaska 613/4. od strane Khusrawa Parwiza.. Iraklije 629. ponovo zauzima Siriju.. poslednji kralj - Jabalah ibn-al-Ayham - na Jarmuku 636. na strani Vizantije - kasnije prigrlio islam.. posle incidenta u Ka'abi (oshamario beduina, pa nije pristao da mu ovaj uzvrati ili da plati globu) odrekao se islama i vratio u Carigrad..
Razvili znachajnu civilizaciju duzh istochne granice Sirije (meshavina arapskih, sirijskih i grchkih elemenata) - kuc'e od bazalta, palate, lukovi, kupatila, vodovodi, pozorishta, crkve. Gasanidski filarsi - mecene predislamskih pesnika - Labid (Mu'allaqaat) borio se kod Halime. al-Naabigha, Hassaan ibn-Thaabit posetio njihov dvor u mladosti, pre nego je postao Muhamedov laureatus (dvorski pesnik).

Lahmidi -
pochetak III vne. plemena Tanukh, jemenskog porekla, naselila se zapadno od Eufrata.. privremeni logor postao stalan - u Hiri (3 milje juzhno od Kufe) - glavni grad persijske Arabije.. urodjenici - hrishc'ani, istochna sirijska (nestorijanska) crkva - 'ibaad (Hristovi sledbenici) - kod arapskih pisaca.. neki iz plemena se pokrstili i nastanili u sev. Siriji, neki u j. Liban i ispovedali tajnu druzijansku veru.. po tradiciji, prvi poglavica Hire - Malik ibn Fahm al-Azdi, a nj. sin Jadhimah al-Abrash, vazal Ardashira.. pravi osnivach Amr —- ibn Lakhm, sin Jadhimahove sestre - druga pol. III vne. prva jasno ocrtana lichnost - Imr ul-Qays (+ 328.) chiji je epitaf najstariji protoarapski natpis; pismo je varijanta nabatejskog, pokazuje znake prelaza ka kasnijem severnoarapskom, narochito u spajanju slova .. potomak Imr ul-Qaysa - al-Nucmaan I al-Acwar (jednooki), proslavljen u poeziji i prichama; izgradio al-Khawarnaq, tvrdjavu kod Hire, namenjenu Bahramu Goru, sinu Yazdagirda I (399-420); ostao paganin, branio Arapima da posec'uju sv. Simeona Stilitu.. tvrdjava al-Sadir..
Vrhunac - al-Mundhir I (418-462), 421. na strani Sasanida protiv Vizantije..
al-Mundhir II (ibn maa' al-samaa') (505-554) - pustoshio sve do Antiohije do pojave al-Haritha; zakopao dva druga zhive u zemlju za vreme pijanke.. naslednik 'amr (ibn hind) (554-569) mecena pesnika - Tarafa, ibn-Hilizzah, 'amr ibn kulthuum.. ubio ga ibn kulthuum zbog nasilja nad njegovom majkom..
Pokrshtavanje kraljevske porodice - Hind, Amrova majka, hrishc'anska princeza iz Gasana (ili Kindah).. osnovala manastir..
Nucmaan III, sin al-Mundhira IV, mecena al-Naabighaha; jedini hrishc'anski lahmidski kralj, istochnosirijska (nestorijanska) zajednica..
Civilizacija Hire nije dostigla visine okolnih civilizacija. U pisanju koristili sirijski; Nabatejci i Palmirani - aramejski. Moguc'e da je sirijska crkva u Hiri uvela hrishc'anstvo u Nadzhran. Po tradiciji koju je sachuvao ibn-Rustah - Qurayshi primili veshtinu pisanja i sistem "lazhne" vere iz Hire.
Iyas inb Qabisah (602-11) iz pl. Tayyi' vladao pod nadzorom persijske vlade.
633. Khaalid ibn-al-Waliid na chelu musl. vojske primio Hiru u podanishtvo.

Kindah - Centralna Arabija; nosili titulu malik rezerv. za strance; imali veze sa poslednjim Tubba'om iz Jemena; bili juzhoarab. porekla, pre pojave islama nastanjeni zapadno od Hadramawta, ne spominju se na ranim j-arab. natpisima.. prvi put se spominju u IV ne.; osnivach dinastije Hujr(nad. Akil al-Muraar) bio polubrat himjaritskog Hasana ibn Tubba' koji ga je postavio za vladara nekim pl. u CA.. nasledio ga al-Harith (kratkotrajni gospodar Hire).. pogubio ga 529. al-Mundhir III.. raspad kratkotrajnog kraljevstva.. ostaci pl. odbacheni u Hadramawt.. pesnik Imr ul-Qays (iz pl. Kindah) uzalud nastojao da povrati deo bashtine; pesme su mu pune gorchine i gneva protiv Lahmida; trazhio pomoc' sve do Carigrada; otrovao ga carev emsiar u Ankari 540.
al-Ash'ath ibn-Qays - Hadramawtski poglavica u prvim danima islama - istakao se u osvajanju SY i IQ; nagradjen persijskom provincijom; naslednici - na vazhim polozhajima kod umajadskih kalifa u SY
al-Muqanna - szv. prorok Horasana, opirao se abasidskim snagama al-Mahdija; mozhda Persijanac, a ne iz pl. Kindah .. filozof Yacquub al-Kindi - klijent (mawla) pl. Kindah .. uspon Kindah - prvi pokushaj da se u unutr. Arabije ijedini vec'i broj pl. oko centr. vlasti; eksperiment posluzhi kao presedan Hidzhazu i Muhamedu..

 

 

 

 
Powered by blog.rs